Mede

mead_01Mede is een wonderlijk iets. Het is een van de oudste alcoholische dranken die de mensheid kent. De kunst van het mede brouwen is zelfs ouder dan het brouwen van bier, een andere nobele kunst. Mede wordt ook wel honingwijn genoemd maar deze naam suggereert dat er druiven in zitten en dat is niet zo. Dit is wat er wel in zit:

            • Honing: Ik gebruik 0.5 kg per liter water. Anderen gebruiken minder. De exacte hoeveelheid honing zal variëren al naar gelang het recept waarmee je werkt.
            • Water: Bij een recept voor 10 liter, vul je de honing bij met water tot de benodigde hoeveelheid.
            • Gist: een zakje wijn gist per 10 liter mede. Sommige mensen gebruiken biergist, wat ook goed werkt.


honey-3
Honing

Vergeet nooit dat honing een hoofdbestanddeel is en nooit als extra smaakje moet worden beschouwd. Een drank met 1 procent honing is geen mede! (geen Ambrosia of Gouden Waag voor mij, dank u) Variaties op een recept zijn prima maar moeten altijd gebaseerd zijn op een solide fundering van echte mede, en geen slap aftreksel. Gebruik fruit of kruiden alleen om de mede te verbeten en te complimenteren. Het mag nooit een vervanging zijn van de honing. De honing is heilig! Honing, vooral wanneer verdund, heeft niet genoeg voedingsstoffen om de gist te voeden. Dit wordt nog verergert door het verhitten van de verdunde honing. Dus geven we de gistgeest extra voeding in de vorm van gistvoeding (verkrijgbaar bij de betere reform winkel).
Alternatieve vormen voor gistvoeding kunnen zijn: rozijnen, bijen pollen of vermalen bij larven. (echt waar!) Je kunt ook wat citroensap toevoegen. Of je er voor kiest om te werken met alleen biologisch/dynamische ingrediënten of een beetje vals speelt, dat is helemaal aan jou! Maar wat je ook doet, maak het machtige mede.

mead-1Basis Recept voor mede

Ingrediënten:

              • 7 kilo honing
              • 4 theelepels citroensap
              • 6 theelepels gistvoeding
              • 1 zakje wijn- of biergist
              • water om het geheel aan te vullen tot 20 liter

Als het idee van chemische toevoegingen je tegenstaat, vervang deze dan rustig door voorgenoemde alternatieven.


vlierbesWerking gist

Mix je water and honing in een goede roestvrij stalen pan of plastic emmer die groot genoeg is voor de hoeveelheid mede die je wilt maken. De honing lost makkelijker op in het water als je deze verwarmt maar wees voorzichtig. Een te hoge temperatuur kan de smaak van de mede negatief beïnvloeden. Laat het geheel afkoelen tot ongeveer 35-40 graden Celsius. Gist gaat dood bij hogere temperaturen. Je voegt de gist en gistvoeding pas toe als de temperatuur veilig is. Schenk het geheel in een gistingsfles met een stevig waterslot (zie foto). De eerste 24 tot 48 uur kan het gistingsproces nogal “explosief” zijn. Ik zet de gistingsfles dan ook in de gootsteen tijdens de eerste dagen. Het is wel eens gebeurd dat ik “s ochtend beneden kwam en de gistingsfles aantrof zonder waterslot. De gasvorming in de fles had zo”n druk opgeleverd dat het waterslot gelanceerd was. Dit kan een flinke puinhoop opleveren.

appelmedeTroebel

Roer de vloeistof dagelijks om in de fles (gewoon fles rond bewegen). Na een paar dagen zal het gistingsproces langzamer worden. Niet schrikken als er rare afzettingen verschijnen of er vreemde dingen in de mede rond gaan drijven. Dit hoeft niet perse iets ergs te zijn. Laat het gewoon een paar dagen staan en blijf de vloeistof af en toe in beweging brengen. Kijk gewoon wat er vervolgens gebeurd. Ik heb ooit een grote fles mede leeggegooid omdat er een soort witte weeïge pannenkoek in het midden van de fles dreef. Na twee dagen had deze pannenkoek zich opgelost en naderhand is het een van de lekkerste mede geworden die ik ooit heb geproduceerd. Dus laat het gistingsproces zijn eigen gang gaan en laat het sediment bezinken. Dit duurt meestal een aantal maanden tot een half jaar.


waterslotWaterslot

Houd je waterslot in de gaten. Als de luchtdruk de waterkolom de verkeerde kant op duwt, terug naar de fles, moet je de mede bottelen. Meestal bereikt de mede dit punt na zo”n 4 maanden. Vul schone flessen met de mede en sluit de fles af met een kurk. Nadat je de mede hebt gebotteld, zal de mede nog verder doorrijpen. Wees geduldig en maak een fles niet te snel soldaat want hoe ouder de mede, hoe lekkerder hij over het algemeen wordt.

Volg het bord Mead van DenBlauwen op Pinterest.

12 reacties


  1. Hallo.
    Ik ben nogal geintereseerd in het maken van Mede.
    Weten jullie welk boek ik het beste kan kopen ,wel in het nederlands aub.

    Groet Peter.

    Beantwoorden
    1. Ronald

      Hallo Peter,
      Er zijn helaas (voor zo ver wij weten) geen boeken over het ‘brouwen’ van mede. Er zijn wel boeken over zelf wijn of bier maken, maar hier wordt soms heel summier aandacht besteed aan mede. Wij hebben het vooral geleerd door trial and error. Als je op Google zoekt op ‘zelf mede maken’ zijn er verscheidene sites te vinden. We raden je aan om hier doorheen te snuffelen, uit deze info je eigen plan trekken en vooral klein beginnen. Als het experiment met 5 liter fout gaat, is de schade kleiner dan met 20?
      Gaat het wel goed, kan je altijd opschalen.
      Als je nog vragen hebt (of je resultaten wil delen), horen wij het graag!

      Beantwoorden

  2. Hallo,

    Is het mogelijk om de mede in Grolsch beugelflessen te bottelen?

    Beantwoorden
    1. Blue

      Hoi Carlo.

      Ten eerste excuus voor de zeer late reactie op je leuke vraag. Kun je mede bottelen in een Grolsch beugelfles..
      Hmmm, nooit geprobeerd. Tijdens het narijpen in de fles kunnen de ontstane gassen niet ontsnappen via een kurk. Maar het is altijd een experimentje waard, toch?

      Blue

      Beantwoorden

    2. Ik zou niet weten waarom niet.
      Zelf gebruik ik cola flessen…
      Natuurlijk grondig reinigen en vullen die handel.

      Beantwoorden
    1. Ronald

      Hallo David,
      Zelf hebben we het nog nooit geprobeert met beugelflessen. Wel hebben we het eerder gezien dat iemand beugelflessen gebruikte. Dit werkt goed! Het heeft zelfs als voordeel dat overdruk uit de fles kan ontsnappen zonder dat je kurk er af schiet, of je fles ontploft?

      Beantwoorden

      1. Hallo David,

        Ik zit nu in de laatste stukje van het helder worden. Hopelijk kan het volgende maand op de fles

        Beantwoorden
        1. Blue

          Ga nog niet af op de smaak, ook niet als het mooi helder is geworden. De mede rijpt nog tijden verder na in de fles. Sommige mede moeten nog lang na rijpen voordat ze echt lekker worden. Smaakt hete straks naar azijn? dan moet je gewoon op nieuw beginnen… Maar dat gebeurd zelden. Veel succes.
          Blue

          Beantwoorden

  3. Goedemiddag,
    Leuk en duidelijk stuk over het brouwen van mede.
    Ik zou graag binnenkort als groentje willen beginnen. Uit dit stuk begrijp ik dat ik in principe niet meer nodig heb dan een emmer of pan en een gistingsfles met waterslot. Ik wil niet teveel aanschaffen voor ik me er voor de eerste keer aan waag

    Groetjes Nicky

    Beantwoorden
    1. Blue

      Klopt, meer heb je niet nodig om te beginnen. Veel succes en plezier met het brouwen.

      Blue

      Beantwoorden

      1. Hartstikke bedankt voor de reactie 🙂 ik heb jullie er een like voor gegeven op Facebook 😉 mijn mede staat inmiddels mooi in een fles te bubbelen.

        Beantwoorden

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *