Het wonder dat mede heet

Mede is een wonderlijk iets. Het is een van de oudste alcoholische dranken die de mensheid kent. De kunst van het mede brouwen is zelfs ouder dan het brouwen van bier, een andere nobele kunst. Mede wordt ook wel honingwijn genoemd maar deze naam suggereert dat er druiven in zitten en dat is niet zo. Dit is wat er wel in zit:
Honing: Ik gebruik 0.5 kg per liter water. Anderen gebruiken minder. De exacte hoeveelheid honing zal varieren al naar gelang het recept waarmee je werkt.
Water: Bij een recept voor 10 liter, vul je de honing bij met water tot de benodigde hoeveelheid.
Gist: een zakje wijn gist per 10 liter mede. Sommige mensen gebruiken biergist, wat ook goed werkt.

Vergeet nooit dat honing een hoofdbestandeel is en nooit als extra smaakje moet worden beschouwd. Een drank met 1 procent honing is geen mede! (geen Ambrosia of Gouden Waag voor mij, dank u) Variaties op een recept zijn prima maar moeten altijd gebaseerd zijn op een solide fundering van echte mede, en geen slap aftreksel. Gebruik fruit of kruiden alleen om de mede te verbeten en te complimenteren. Het mog nooit een vervanging zijn van de honing. De honing is heilig! Honing, vooral wanneer verdund, heeft niet genoeg voedingsstoffen om de gist te voeden. Dit wordt nog verergert door het verhitten van de verdunde honing. Dus geven we de gistgeest extra voeding in de vorm van gistvoeding (verkrijgbaar bij de betere reform winkel).
Alternatieve vormen voor gistvoeding kunnen zijn: rozijnen, bijen pollen of vermalen bij larven. (echt waar!) Je kunt ook wat citroensap toevoegen. Of je er voor kiest om te werken met alleen biologisch/dynamische ingredienten of een beetje vals speelt, dat is helemaal aan jou! Maar wat je ook doet, maak het machtige mede.

Recepten onderaan de pagina!

Basis Recept voor mede

Ingredienten:
7 kilo honing
4 theelepels citroensap
6 theelepels gistvoeding
1 zakje wijn- of biergist
water om het geheel aan te vullen tot 20 liter
Als het idee van chemische toevoegingen je tegenstaat, vervang deze dan rustig door voorgenoemde alternatieven.

Mix je water and honing in een goede roestvrij stalen pan of plastic emmer die groot genoeg is voor de hoeveelheid mede die je wilt maken. De honing lost makelijker op in het water als je deze verwarmt maar wees voorzichtig. Een te hoge temperatuur kan de smaak van de mede negatief beinvloeden. Laat het geheel afkoelen tot ongeveer 35-40 graden Celsius. Gist gaat dood bij hogere temperaturen. Je voegt de gist en gistvoeding pas toe als de temperatuur veilig is. Schenk het geheel in een gistingsfles met een stevig waterslot (zie foto). De eerste 24 tot 48 uur kan het gistingsproces nogal "explosief" zijn. Ik zet de gistingsfles dan ook in de gootsteen tijdens de eerste dagen. Het is wel eens gebeurd dat ik "s ochtend beneden kwam en de gistingsfles aantrof zonder waterslot. De gasvorming in de fles had zo"n druk opgeleverd dat het waterslot gelanceerd was. Dit kan een flinke puinhoop opleveren.

Roer de vloeistof dagelijk om in de fles (gewoon fles rondbewegen). Na een paar dagen zal het gistingsproces langzamer worden. Niet schrikken als er rare afzettingen verschijnen of er vreemde dingen in de mede rond gaan drijven. Dit hoeft niet perse iets ergs te zijn. Laat het gewoon een paar dagen staan en blijf de vloeistof af en toe in beweging brengen. Kijk gewoon wat er vervolgens gebeurd. Ik heb ooit een grote fles mede leeggegooid omdat er een soort witte weeige pannekoek in het midden van de fles dreef. Na twee dagen had deze pannekoek zich opgelost en naderhand is het een van de lekkerste mede geworden die ik ooit heb geproduceerd. Dus laat het gistingsproces zijn eigen gang gaan en laat het sediment bezinken. Dit duurt meestal een aantal maanden tot een half jaar.

Houd je waterslot in de gaten. Als de luchtdruk de waterkolom de verkeerde kant op duwt, terug naar de fles, moet je de mede bottelen. Meestal berijkt de mede dit punt na zo"n 4 maanden. Vul schone flessen met de mede en sluit de fles af met een kurk. Nadat je de mede hebt gebotteld, zal de mede nog verder doorrijpen. Wees geduldig en maak een fles niet te snel soldaat want hoe ouder de mede, hoe lekkerder hij over het algemeen wordt.

Er zijn verschillende boeken verkrijgbaar over het zelf brouwen van bier en/ of wijn. In veel boeken staat ook wel een ‘honingwijn’recept. Je hebt maar een goed recept nodig om te beginnen en mijn eerste kwam uit "Bezig zijn met zelf wijn en bier maken" een vertaling van "All you need to know about winemaking". Maar een deel van de informatie op deze site komt uit "Mad About Mead" van Pamela Stence. Als je zelf een boek bezit over dit onderwerp, waar je erg enthousiast over bent, laat het ons weten! En als je zelf mede hebt gemaakt, of ons basis recept hebt geprobeert, laat ons dan weten hoe dat is afgelopen! Veel geluk en moge de mede rijkelijk vloeien en je hoorn nooit leeg raken.

Bas van H.O.M.E

Voor recepten van verschillende soorten vruchtenmede die ik in het verleden heb gemaakt kun je kijken op de medereceptenpagina.