De techniek; hoe het werkt
Hieronder vindt je een korte beschrijving van de basissteek. Er zijn vele verschillende vormen van sprang maar hieronder wordt de meest eenvoudige vorm uitgelegd.
De draden zijn bij sprangen verdeeld in twee lagen, boven en onder. De draden van de ene laag draaien zich om de draden van de andere laag. Dit maakt het een vlechttechniek, geen weeftechniek. We werken namelijk alleen met lengtedraden (schering) en niet met breedtedraden (inslag) De draden zitten vast aan beide uiteinden. Dit betekent dat als je de draden om elkaar heen draait, je een winding krijgt aan de bovenkant van het werk, maar ook aan de onderkant. Je werkt dus van beide kanten naar het midden toe. De afhechting in het midden van het sprangwerk is voor archeologen het harde bewijs dat ze een sprangwerk in hun handen hebben en niet een andere vlechttechniek.
Hieronder de uitleg van het opzetten en de Z-slag in tekst en foto's.
Onderaan deze pagina vind je een overzicht van links en boeken over sprang en enkele filmpjes waarin Blue verschillende aspecten van de techniek verder demonstreert.
Stap 1
De eerste stap is het vast maken van de draden. De draad gaat boven over het stokje heen en beneden onderlangs weer naar voren waar de draad weer terug omhoog gaat.
Stap 1a
Dit doe je steeds weer tot dat je genoeg draden hebt opgespannen. Controleer of je evenveel draden in de onderlaag hebt als in de bovenlaag.
Stap 2
Knoop het uiteinde vast aan het stokje. Je kunt nu echt beginnen met vlechten. Een stokje of veiligheidsdraad wordt tussen de beide lagen geplaatst. Als je je handen uit het werk wilt halen kun je dit nu rustig doen, zonder dat de twee lagen in de war raken.
Stap 3
Neem met je wijsvinger de eerste onder draad op en breng deze naar de bovenlaag.
Stap 4
Met dezelfde vinger duw je de eerste boven draad naar beneden. Je hebt nu de eerste draaiing gemaakt.
Stap 5
Nu haal je de tweede onderdraad naar boven en de tweede bovendraad gaat naar beneden, en zo verder...
Stap 6
Als je de eerste rij af hebt, ziet het er zo uit. Vergeet niet om de winding ook naar beneden toe goed netjes aan te schuiven.
Stap 7
Wanneer je met de tweede rij begint, pak je niet de eerste onderdraad op maar de eerste 2 onderdraden op. Daarna breng je de eerste bovendraad naar beneden en verder zoals je de eerste rij ook hebt gedaan. Op de foto is dit duidelijk te zien.
Stap 8
Omdat je met 2 draden bent begonnen, eindig je ook met 2 draden. Elke 2e rij begin en eindig je met 2 draden. Hierdoor verschuiven de draden elke 2e rij een plekje om in de daarop volgende rij die begint met gewoon 1 draad weer terug te vallen op hun oorspronkelijke plek.
Stap 9
Elke keer dat je een rij af hebt, schuif je de winding naar beneden.
Langzaam groeien de twee delen van het vlechtwerk naar elkaar toe. Als je geen ruimte meer hebt voor je vingers, is het tijd om af te hechten. Deze afhechting in het midden is karakteristiek voor de sprangtechniek.
Stap 10
Het afhechten is relatief eenvoudig. met een haaknaald pak je de eerste onderdraad open maak je hiervan een lusje. Neem nu de eerste bovendraad en haal deze door de lus van de vorige draad.
Stap 11
Hier wordt de eerste bovendraad door de lus van de eerste onderdraad gehaald. Dit creëert een nieuwe lus. Een voor een haal je de draden door de lus van de voorganger tot dat je aan de overkant bent.
Stap 12
Een klein stukje draad wordt door de laatste lus gehaald en met een simpel knoopje vastgezet. De uiteindjes van dit kleine stukje draad worden meestal in de zijkant van de sprang of de afhechtingslijn weggewerkt.
Stap 12
Hier wordt de eerste bovendraad door de lus van de eerste onderdraad gehaald. Dit creëert een nieuwe lus. Een voor een haal je de draden door de lus van de voorganger tot dat je aan de overkant bent.
Filmpjes
Het opzetten van een sprangwerk op de officiele manier en Blue's eigen manier van opzetten.
Opzettten in twee kleuren en een idee van de verschillende mogelijkeheden van het werken met twee kleuren.
De Z-slag en de S-slag.
Het bloemetje.
Hoe je gaatjes maakt.
Hoe het diagonaalpatroon gemaakt wordt.
Boeken over sprang
Er zijn niet veel boeken over het onderwerp sprang maar als je meer wilt weten, de volgende titels zijn met enig zoeken nog wel te vinden:.
Sprang, egyptisch vlechten van Fenny Nijman.
Sprang, een oude vlechttechniek van Tine Abrahamsson.
Egyptisch vlechtwerk by E Siewertsz van Reezema.
The techniques of sprang van Peter Collingwood
Sommige van deze titels zoals Fenny Nijman's zijn niet erg moeilijk te vinden, anderen zijn zeldzamer. Als je een bepaalde titel zoekt maar niet kan vinden, stuur dan even een e-mail, misschien kunnen we je helpen...
Links
Hier nog een paar links naar sites waar je meer informatie kunt vinden over sprang.
Sprang links:
Phiala's String Page Engelstalig uitleg van sprang
Regia Anglorum Engelstalige uitleg van sprang.
Santacruzhandweavers Over Anne Blinks Textile Study Collection of Sprang and Bronze-age replicas
Berthi.weblog Een leuk stukje over de zoektocht naar de oorsprong van een breilapje dat geen breilapje blijkt te zijn.
Sprang Weave Hammock Fabrication over sprang hangmatten uit Centraal Amerika.
Thora Sharptooth's Early Sprang Bibliography Een heerlijke lijst met boeken over sprang die allemaal in het Engels zijn en o zo moeilijk te vinden.
Braiding Technique Directory 2008, een heleboel links (Engelse) die te maken hebben met vlechtwerk.
Interview met Peter Collingwood
Ellen Shipley (Engelse blog met o.a. prachtige mutsen).
Er is ook een hele goede Engelse wikipedia pagina over sprang